Blog 2 over editie: a closer look at cryptocurrency

Dit blog is geschreven door Tim Bodewes, Advocaat ICT/IE-recht bij Bout Advocaten

Cryptocurrencies, oftewel digitale – op Blockchain gebaseerde – munteenheden zoals Bitcoin, is een onderwerp waarover veel te zeggen valt. Tijdens de meetup van 22 februari 2016 was de Bitcoin en de Blockchain ook al onderwerp van gesprek. Lykle de Vries en Rutger van Zuidam vertelden toen over de werking, de kansen en de gevolgen van deze nieuwe technologie. Een van deze gevolgen was, aldus Lykle en Rutger, dat trusted third parties niet meer nodig zijn en dat contracten ook zonder advocaat opgesteld en gewijzigd kunnen worden. Van dat laatste werd ik als advocaat niet meteen vrolijk, maar wel heel nieuwsgierig. Ik wilde dan ook graag meer over Blockchain te weten komen. En ik was niet de enige deze avond. Met 450 mensen op de stoelen, zat de zaal vol. En Bas Wisselink, co founder en trainer bij Blockchain Workspace, stak tijdens de 50ste SMC050 Meetup van wal.

Blockchain

Bas begon zijn presentatie met een korte publiekspeiling. Uit de stellingen en vragen, kwam naar voren dat de helft van het publiek niet durft te zeggen Blockchain te begrijpen. Voor deze helft was het zo nu en dan een kwestie om bij de les te blijven. Bas vertelde dat hij van huis uit theatermaker is en dat hij zich drie jaar geleden tijdens zijn kerstvakantie, op het moment dat de bitcoin een waarde van ongeveer € 1.000,– had, is gaan verdiepen in Blockchain. Hij kwam erachter dat Blockchain meer is dan alleen (veel) geld verdienen. En volgens Bas is Blockchain, anders dan veel mensen denken, niet alleen voor techneuten.

Om de helft van het publiek te informeren over de werking van Blockchain, ging Bas nader in op de werking en op enkele technische aspecten van de Blockchain. Zo noemde hij de bij Blockchain betrokken partijen (te weten: ‘developers’, ‘miners’, ‘users’, ‘businesses’ en ‘investors’), en de vier zaken die essentieel zijn voor Blockchain (te weten: ‘immutability’, ‘timestamping’, ‘public key cryptography’ en ‘peer to peer network’). Ook noemde hij dat niet elke Blockchain hetzelfde is, en noemde hij dat er onderscheid te maken is tussen vier verschillende Blockchains (te weten: ‘Vanilla blockchains’, ‘application blockchains’, ‘complete platforms’ en ‘blockchain computers’).

Volgens Bas doet Blockchain één ding heel goed, en dat is inefficiënt zijn. Blockchain wantrouwt alles, en doet daarom alles over en stuurt alles naar iedereen door. Als je op zoek bent naar een inefficiënt, maar betrouwbaar systeem, moet je aldus gebruikmaken van blockchain. Blockchain kost – door het ‘minen’ – bergen elektriciteit. De laatste stand van zaken is dat Blockchain net zo veel elektriciteit verbruikt als Cuba. Erg milieuvriendelijk klinkt dat niet, en de door Bas genoemde kosten van 800 miljoen dollar om het netwerk in stand te houden klonken niet goedkoop. Bij mij ontstond dan ook de vraag waarom dat loont. De presentatie van Bas gaf al snel antwoord op die vraag: er is veel geld – miljarden – met Blockchain te verdienen.

Discussie

Blockchain is open source software, en daardoor onderdeel van een open community. Dat betekent zoveel dat iedereen kan meedenken over en meebouwen aan het systeem. Er vindt dan ook veel discussie – en Bas noemde zelfs oorlog – plaats over de werking en toekomst die Blockchain moet hebben. Partijen werken daardoor niet alleen samen, maar elkaar zo nu en dan ook tegen. Is dit erg? Volgens Bas niet. Het systeem is er wat betreft Bas vooral sterker van geworden.

Omdat Blockchain open source software is, en daarover veel discussie plaatsvindt, zijn er regelmatig wijzigingen in het systeem. Dit gebeurt door middel van een ‘fork’. Bas maakte daarbij onderscheid tussen een code-based fork, een consensus fork en een hybrid fork. De consensus fork is daarbij onder te verdelen is een hard fork en een soft fork. Een soft fork is een wijziging die over het algemeen compatibel is met het gehele systeem. De wijziging hoeft dus niet ingrijpend te zijn. Een hard fork daarentegen is dat in principe wel, en leidt veelal tot een opsplitsing van het systeem. Met name de hard fork wordt daardoor niet (snel) als wenselijk gezien en is niet onomstreden.

ICO’s

Bas vertelde dat hij sinds 2014 bij ICO’s betrokken is. ICO is de afkorting van Initial Coin Offering. Zoals ik begrijp, is het een soort van crowd funding. Een manier waarop ondernemers financiering weten te verkrijgen voor hun projecten. Gelet op de voorbeelden, in potentie heel lucratief maar ook risicovol. Bas vertelde dat hij ICO’s binnen 2 dagen 50 miljoen zag binnenhalen. Een reusachtig bedrag. Hij vroeg zich toen al af: ‘Wanneer houdt het geloof op?’ Totdat er in juli van dit jaar 250 miljoen binnen 3 uren werd binnengehaald (met de ICO van Filecoin).

Bas liet weten dat hij ICO’s niet ging verdedigen. En als hij moest uitleggen waarom ICO geen piramidespel is, hij dat niet zou kunnen. Naar zijn mening zijn veel projecten juist een piramidespel. Hoewel Bas hierover geen financieel advies wilde geven, noemde hij wel een aantal red flags voor ICO’s. Zoals white papers die nergens over gaan en websites die gesloten zijn. Als voorbeeld van een ICO dat weinig vertrouwen wekte, noemde Bas een Australische kamelenboerderij waarbij er dividend uitbetaald werd over de gemolken (kamelen)melk. Bas liet weten niet in dit kamelenproject gestapt te zijn. En ook de door Paris Hilton net aangekondigde ICO laat Bas waarschijnlijk aan zijn neus voorbij gaan.

ICO’s zijn op dit moment in principe ongereguleerd, zo vertelde Bas. Dat betekent volgens hem echter niet dat er geheel geen regelgeving van toepassing is. De wetgever kijkt op dit moment welke wetgeving al van toepassing is, en met welke bestaande wetgeving ICO’s gereguleerd kunnen worden. Wetgeving is een moeizaam en prijzig apparaat, en daartoe wordt niet van de ene op de andere dag overgegaan. Pas wanneer de huidige wetgeving niet volstaat, zal de wetgever zo nodig met nieuwe wetgeving ingrijpen. Zo ver is het bij ons echter nog niet.

ICO’s worden in ieder geval door overheden in de gaten gehouden. Zo houdt de SEC in de Verenigde Staten toezicht op ICO’s. En in Canada de CSA. De Europese toezichthouder, de ESMA, en naar het lijkt de Nederlandse toezichthouder de AFM kijken op dit moment de kat uit de boom. Dat heeft de Chinese overheid in ieder geval niet gedaan. Zij heeft ICO’s aan banden gelegd, door onlangs een algeheel verbod af te kondigen. Volgens Bas is de Chinese overheid hiertoe overgegaan niet omdat zij tegen de mogelijkheden van Blockchain is, maar wel omdat zij de controle wil houden. Iets wat met Blockchain vooralsnog niet dan wel slechts moeilijk lukt.

Afloop

Na afloop van zijn presentatie beantwoordde Bas nog enkele vragen van het publiek. Terwijl ik na het applaus de trap afliep, sprak ik met Maarten. Het duizelde me wat, maar Maarten stelde me de vraag of ik wist wat DNS is. Zoals Maarten mij uitlegde, is DNS het protocol dat voor internet wordt gebruikt. Er zijn niet veel mensen die daar verstand van hebben, of (net als ik) precies weten wat het is, maar toch weten we inmiddels allemaal wat internet is en gebruiken we het allemaal. En dit zal waarschijnlijk ook opgaan voor Blockchain en cryptocurrencies. Met een gerustgesteld gevoel begin ik aan de borrel.

Meer weten

P.S. Wil je meer weten over smart contracts en de juridische (on)mogelijkheden van Blockchain? Meld je dan aan voor de Legal Meetup van mijn kantoor op donderdag 9 november 2017. Tijdens de Legal Meetup zullen Henk Bethlehem en Maarten Wiersema vertellen over Blockchain en Smart Contracts. Wil je daarover meer weten, of wil je je alvast aanmelden? Kijk dan op www.legal-meetup.nl of stuur me een e-mail (bodewes@boutadvocaten.nl).