Blog 2 over editie: Privacy: je hebt wél iets te verbergen!

Sprekers: Dimitri Tokmetzis en Ancilla van de Leest

Een bijdrage namens Henk Bethlehem; advocaat op het gebied van ICT/IE bij Bout Advocaten.

Privacy is geen tastbaar onderwerp en de meesten kunnen niet echt duidelijk maken waarom het een probleem is dat we onze privégegevens delen. Voordat ik naar deze editie van SMC050 ging was ik dan ook redelijk sceptisch over de vraag of Dimitri en Ancilla inzichtelijk konden maken dat we iets te verbergen hebben. Is het hun gelukt?

 

Laatst zag ik de film ‘Snowden’ in de bioscoop. Hieruit maakte ik op dat hij er niet voor heeft gekozen om klokkenluider te worden, maar dat hij keer op keer tegen privacyschendingen aanliep waardoor hij zelf vond dat hij niet anders kon. Wij (de wereldbevolking) konden vervolgens oordelen over wat er aan privacyschendingen door overheden gaande was. Anno nu delen we (nog steeds) vrijwillig alles met Facebook en Google (en vele partijen waar we niet van op de hoogte zijn).

 

Datasporen

Toen Dimitri het woord nam, viel mij meteen op dat hij goed kan vertellen. Aan de hand van meerdere vragen die iets over je zeggen (wie ben je, wat doe je, waar ben je) maakte Dimitri inzichtelijk dat bedrijven via je browser (middels fingerprinting) en applicaties alles over jou weten en verzamelen en dat overheden (al dan niet via de tap) meekijken. Hij legde ons uit dat het doel van het bijhouden van deze gegevens te maken heeft met ‘social sorting’. Het categoriseren en maken van risico-inschattingen. Hierbij ging Dimitri verder vanaf een punt waar andere sprekers het vaak aan duidelijkheid laten liggen en stoppen. Dimitri benadrukte dat privacy geen kwestie is van ‘(n)iets te verbergen hebben’, maar dat er grotere problemen uit voortkomen die te maken hebben met solidariteit, discriminatie, autonomie en burgerschap.

 

Heel erg sprekend vond ik het voorbeeld dat hij gaf van iemand die vanuit Nederland een reis boekte naar de VS met een vermeend Jordaans IP-adres en steeds werd staande gehouden. Dit misverstand kwam doordat Vodafone net een reeks IP-adressen van een provider in Jordanië had gekocht, waardoor de VS dachten dat de reizende man uit Jordanië in de plaats van Nederland kwam. Dit voorbeeld maakte inzichtelijk dat hoe je data wordt gebruikt bepalend is voor hoe je door het leven kunt bewegen (aldus Dimitri), terwijl onduidelijk is wie beschikt over, en beslist op basis van, jouw informatie en waarom.

 

cartoon by: https://www.flickr.com/photos/53242483@N00/5839399412

Dimitri maakte duidelijk dat het gevaar bestaat dat men straks niet (meer) kan uitleggen hoe beslissingen tot stand komen, maar dat een beslissing op basis van metadata wordt genomen ‘omdat de computer het zegt’. Als oplossing droeg Dimitri de waarden van transparantie, navolgbaarheid en evaluatie aan. Verder werd door hem benadrukt dat dataminimalisatie, decentralisatie en privacy by design belangrijk zijn. Deze laatste oplossingen komen ook aan de orde in de Algemene Verordening gegevensbescherming die in mei 2018 voor alle EU-landen geldt.

 

Waarom privacy

Ancilla begon haar verhaal over wat privacy is en waarom het zo belangrijk is . Ze vertelde dat de meeste mensen denken dat ze niets te verbergen hebben, maar dat het ondoorzichtig is waar je informatie terechtkomt en dat er mensen op de wereld zijn die staan te wachten op jouw persoonlijke gegevens. Denk aan ex-partners, concurrenten, ouders en vijanden, aldus Ancilla. Verder liet ze enkele bijzondere wetenswaardigheden zien, zoals het miljardencomplex van de NSA in Utah waar hun/onze data wordt opgeslagen en de Gigapixel foto’s, waarmee je tot in mensen hun woonkamer kunt inzoomen.

Privacy ook iets van nu

Hoewel in sommige SMC 050 edities juist positief tegenover het delen van persoonlijke gegevens werd gestaan, zodat er gericht geadverteerd kan worden, deelt Ancilla die mening absoluut niet. Ze gaf aan dat privacy niet iets van vroeger, maar ook iets van nu is. Zonder privacy geen vrijheid, aldus Ancilla. Wat ik een sterk voorbeeld vond is dat ze aangaf dat je het recht hebt om je eigen identiteit vorm te geven en dat, nu met het internet, informatie steeds moeilijker te verwijderen en makkelijker te vinden is. Door de definities van wat privacy eigenlijk is tegen het licht van de huidige informatiemaatschappij te houden, maakte ze voor mij heel inzichtelijk dat we ons informationeel zelfbeschikkingsrecht, en de vrijheid om onze eigen identiteit vorm te geven, verliezen. Terwijl we niet weten wie nu, of over 60 jaar, onze data beoordeelt en bekijkt.

Een goede stap..

Hoewel de Algemene Verordening Gegevensbescherming in mei 2018 in alle EU-landen van toepassing zal zijn, heeft deze Verordening vooral betrekking op persoonsgegevens. De verhalen van Dimitri en Ancilla laten juist zien dat niet perse persoonsgegevens voor bedrijven en overheden interessant zijn, maar de gedragsgegevens die wij delen middels metadata. Waar we zijn, waar we heengaan, wat we leuk vinden, wat we doen, wie we leuk vinden, hoelang we slapen, wat we eten. Ons recht om met rust gelaten te worden wordt met handen en voeten getreden. Dit heeft invloed op ons dagelijks leven, zoals welke diensten worden aangeboden, welke prijzen je te zien krijgt of moet betalen, en of je wel of niet welkom bent in sommige landen.

Conclusie

Dimitri en Ancilla maken duidelijk dat we middels metadata meer delen dan ons lief is, dat we iets te verbergen hebben en privacybewust zouden moeten worden.

 


Wat kunnen wij zelf doen om ons te verbergen?

Ik ben geen expert, laat dat voorop staan, maar er zijn enkele zaken die je zou kunnen doen om (meer) anoniem door het leven te gaan. Als je echt anoniem wilt blijven zou ik zeggen, gebruik geen internet en laat je telefoon thuis en schrijf voortaan brieven, want je laat (bijna) altijd sporen achter.

 

Add-on(s)

AdBlock Plus, blokkeert alle advertenties voor alle webpagina’s. Beschikbaar voor de browsers: Chrome, Firefox en Safari. Niet nodig als je Tor als browser gebruikt.

 

Lightbeam, Dit is een Firefox-add-on, welke bijhoudt bij welke third parties je volgen als je surft op internet. Deze kun je hiermee zien en desgewenst blokkeren. Niet nodig als je Tor als browser gebruikt.

 

Ghostery, een alternatief voor Lightbeam. Niet nodig als je Tor als browser gebruikt.

 

Algemene tips

Niet-delen van je wachtwoorden, regelmatig wijzigen van je wachtwoorden, wissen van je browsergeschiedenis, uitloggen bij applicaties na het gebruik daarvan.

 

Bestanden verwijderaar:

Eraser. Met dit programma kun je bestanden van je computer verwijderen op een manier dat ze nooit terug te halen zijn.

 

Besturingssysteem

Debian, een open source besturingssysteem. Alle commerciële software heeft een backdoor van de NSA. Debian (vermoedelijk) niet. Een alternatief is Tails, dat is een systeem dat kan draaien vanaf een DVD of USB stick.

 

Encryptie

Bestanden, e-mails en gegevens kun je versleutelen. Voor het encrypteren van bestanden, schijven, USB-sticks of gegevens: VeraCrypt. Voor e-mail: Sendinc. Voor cloud-bestanden: Cryptomator.

 

Firewall installeren

Installeer bij voorkeur een firewall die zowel inkomend, als uitgaan verkeerd controleert

 

Internetbrowser

Tor Browser, is een internetbrowser die je anoniem laat surfen op het internet. Je locatie is hierdoor niet te vinden en ook niet de locatie van waar je berichten naartoe gaan.

 

Messenger service

Signal, is een messenger service dat gebruik maakt van end-to-end encryptie, zodat je berichten privé blijven. Zelf vind ik ook Wickr een mooie applicatie, omdat deze applicatie daarnaast de mogelijkheid biedt om een einddatum voor je berichten in te stellen. Na het verstrijken van die datum worden je berichten gewist.

 

Zoekmachine

Duck Duck Go, is een zoekmachine die je anoniem laat zoeken.

 

VPN dienst

Een VPN dienst die buiten de VS of het Verenigd Koninkrijk gevestigd is. Bijvoorbeeld VPN-tunnel.

 

Virusscanner

Gebruik deze altijd en zorg dat hij up-to-date is.

 

Sociaal Netwerk

Friendica, een gedecentraliseerd sociaal netwerk.

 

Geschreven door Henk Bethlehem; advocaat op het gebied van ICT/IE bij Bout Advocaten.