Have no fear, the robots are here

Met deze titel trapte SMC050, maandag 9 april af, onder leiding van Jarno Duursma. Inmiddels alweer de 66e editie van dit altijd drukbezochte event in Martiniplaza. Iedere keer lukt het de organisatie om interessante sprekers naar Groningen te halen. Radyus sponsort het event al vanaf het begin en ook deze editie zijn we weer aanwezig om verslag te doen.
Dit keer stonden op het podium Bennie Mols, wetenschapsjournalist en Bayu Jayawardhana, hoogleraar in Mechatronica en Niet-linier Regeltechniek. Mols reist de hele wereld rond en krijgt hierdoor een goed beeld van wat er zich allemaal afspeelt in de wereld van robotica en kunstmatige intelligentie.

Om ons mee te nemen in zijn wereld opent Bennie de avond met een korte film over robot Sophia uit 2016. Indrukwekkend hoe een gesprek plaatsvindt tussen de robot en een presentator, waarbij Bennie direct aantekent dat hiermee tevens duidelijk wordt dat “zij” totaal geen begrip heeft van abstracte begrippen zoals liefde of aantrekkelijkheid. Hij constateert dat de robotica, wat betreft het evenaren van het menselijk brein, nog een lange weg te gaan heeft.

De opkomst van de cobots

Kijken we naar de ontwikkelingen van robotica op de wereldmarkt, dan nemen vooral de commerciële en persoonlijke toepassingen een grote vlucht, stelt de wetenschapsjournalist. Bepaalde ontwikkelingen binnen de industrie en defensie volgt Bennie met een kritische blik. Zo wordt er in de VS onder andere gewerkt aan autonoom opererende wapens.
Een interessante vergelijking die hij maakt is die tussen de industriële robots en de zogenaamde cobots. Het eerste type kennen we bijvoorbeeld uit de auto-industrie, zoals de zelfstandig opererende las- en spuitrobots. Het tweede type ondersteunt iemand in zijn werkzaamheden. Bennie voorspelt een groei van de cobot van 60% in de komende 5 jaar. Deze wordt met name mogelijk gemaakt door nieuwe mogelijkheden op het gebied van interactie, taakvariatie en gemak van programmeren.
Bennie neemt ons verder mee in de wonderlijke wereld van robotica en toont ons de ontwikkelingen bij Amazon. Het bedrijf zet mobiele robots in om de workflow in het magazijn te verzorgen en heeft Jibo, ‘’s werelds eerste sociale robot voor thuis’, op de markt gebracht. Deze familierobot is te vergelijken met Amazon Echo, maar dient met zijn “human touch” meer als “maatje”.
Robots zijn er ook om ons te ondersteunen: bijvoorbeeld door middel van een robotpak voor dwarslaesiepatiënten. En een van de meest tot de verbeelding sprekende voorbeelden van robotica is wel de Mars rover, die momenteel het oppervlak van de rode planeet in kaart brengt.

Zitten we straks zonder werk?

Als iemand begrijpt wat er zich in deze fascinerende wereld afspeelt, dan is het wel Bennie Mols. En daarom daagde het publiek hem ook uit in te gaan op de vraag: “Gaan robots onze banen overnemen?” Nee, zeker niet, aldus Mols. Banen zijn een bundel van taken en robots zijn niet in staat die van ons over te nemen. De huidige ontwikkelingen laten duidelijk zien dat robots ons bij taken kunnen ondersteunen, zoals we zien bij cobots, maar ze zijn niet in staat om complete banen in te vullen. Een mooi voorbeeld bij Toyota laat eerder het tegenovergestelde zien door robots op bepaalde plekken te vervangen door “mensen” waardoor het productieproces efficiënter wordt.

Tot slot een cliffhanger-vraag vanuit het publiek: “Wat vind je van technologische singulariteit?” De singulariteit voorspelt dat rond 2045 kunstmatige intelligentie “zelfbewust” is en zichzelf zal verbeteren. Hierdoor krijgen robots meer invloed op de richting waarin de maatschappij zich beweegt dan de mens zelf. Een zeer onwaarschijnlijke ontwikkeling, concludeert Bennie. Zo blijkt dat kunstmatige intelligentie in veel gevallen erg overschat wordt en in veel tests “gefopt” kan worden.
Ook zo geboeid door alle ontwikkelingen rondom robotica? Download het gratis e-book van Bennie Mols via www.levenmetrobots.nl

De impact van regeltechniek

Bayu Jayawardhana opent zijn presentatie met de vraag wie iets weet van regeltechniek. Slechts een paar handen uit het publiek gaan omhoog, wat wel voor enige teleurstelling zorgt bij de professor, die in het dagelijkse leven Mechatronica en regeltechniek doceert aan de Rijksuniversiteit Groningen. Aandachtig heb ik geprobeerd het korte college van Bayu te volgen, waarin hij vertelde over de sleuteltechnologie in moderne, slimme en autonome systemen. Een behoorlijke uitdaging gezien de complexiteit van zijn verhaal.
Wat dit college met name duidelijk maakt, is dat de ontwikkelingen op het gebied van regeltechniek een enorme impact heeft op mechatronica. De passie waarmee Bayu voorbeelden toont die regelaars hebben op bewegingen van robots en hun interactie is fascinerend.
Bayu en Bennie zijn er in geslaagd, het publiek van SMC050 te verwonderen met hun inzichten en hebben veel vragen weten te beantwoorden die leven rondom het thema robotica. Of we nu met minder angst de zaal verlaten omdat we omringd worden door robots is de meest prangende vraag waar we nog geen antwoord op hebben gekregen.